آخوند ملامحمدجعفر شیخ‌العلما ته باغ لَله‌ای

آخوند ملامحمدجعفر شیخ‌العلما ته باغ لَله‌ای[i] از علمای روحانی کرمان بوده و در حدود سال 1241 هجری قمری متولد و در سال 1311 ﻫ . ق در سن 70 سالگی درگذشته است.

ادوارد براون در کتاب انقلاب ایران راجع به وی می‌نویسد: «ملا محمد جعفر کرمانی مردی حکیم و بزرگواری بنام و یکی از پیشوایان دیرین نهضت آزادی ایران بوده است و هفتاد سال عمر کرد و در اوایل سلطنت ناصرالدین‌شاه به اتهام بابیگری به توسط خان‌باباخان حاکم کرمان زندانی شد و در 1311 ﻫ . ق (1893قم.) مرده است». پدرش محمد از کسبه بازار بود و در ابتدا هر دو به طریقه شیخیه درآمدند و تا پیدایش و ادعای میرزاعلی محمد شیرازی معروف به باب به همان طریقه باقی و پایدار بودند پس از فوت حاج سید کاظم رشتی حاج محمد کریم خان قاجار را به عنوان رکن رابع نپذیرفت و این موضوع موجب عداوت و نفرت فیمابینشان گردید.

ملا صادق مقدس خراسانی و حاج محمد علی قدوس که از طرف سید علی محمد باب از شیراز برای تبلیغ حاج محمد کریم خان و سایر علما به کرمان آمده بودند ملامحمدجعفر پس از ملاقات با آنان داخل فرقه بابیه گشت.

در اوایل سلطنت ناصرالدین‌شاه در حکومت خان‌باباخان سردار[ii] بنا به شکایت و اشاره حاج محمد کریم خان و همچنین به اتهام بابیگری، سردار وی را مدت یک ماه به حبس انداخت و بالاخره به وساطت حاج سید جواد امام جمعه کرمان (متوفی 1287 ﻫ . ق) از زندان بیرون آمد و نوبت دیگر در ایام حکمرانی مرتضی قلی خان وکیل‌الملک ثانی (متوفی 1296 ﻫ . ق) وی را مجبور به مهاجرت از کرمان نمودند لاجرم به مشهد رفته چندی در آنجا اقامت جست پس آن گاه به کرمان بازگشت و بسیار با احتیاط رفتار می‌نمود و در هیچ یک از مراحل قیام و اقدامات خطرناک بابیه داخل نشد و در ظاهر مقام ملایی اسلامی را محفوظ داشته طریق احتیاط و تحفظ را فرو نگذاشت و پس از کشته شدن میرزا علی محمد باب در تبریز، خود و چهار فرزندش[iii] به طریقه ازلی از فرق بابیه گرویدند.

 



[i]. ته باغ لَله یکی از محلات شهر کرمانست.

[ii]. محمد حسن خان سردار ایروانی برادر حسین خان سردار یا حسین خان سردار قاجار قزوینی در اوایل معروف بود به حسن خان سردار ساری اصلان (شیر زرد) و بعد به خان باباخان سردار ایروانی شهرت پیدا کرد نام برده از سال 1268 ق. تا 1271 ق. حاکم کرمان بوده و در سال اخیرالذکر به ناخوشی سکته درگذشت و در نجف در رواق حرم حضرت علی (ع) مدفون گردید.

[iii]. شیخ مهدی بحرالعلوم (در دوره اول از کرمان جزو نمایندگان مجلس بوده) ـ شیخ احمد روحی ـ شیخ محمود افضل‌الملک و شیخ ابوالقاسم.

 

 

منبع

بامداد، مهدی، "شرح حال رجال ایران"، انتشارات زوار، چاپ پنجم، تهران، 1378 ش.