پل مهر نرسه - فیروزآباد

15 کیلومتری فیروزآباد

مکان

سده 5 میلادی

تاریخ بنا

ساسانی

ویژگی‏های معماری و هنری و دوره

بنای عام المنفعه

نوع سازه

پل

کاربرد سازه

پل‌ مهرنرسه (فیروزآباد)

در 15 كیلومتری فیروزآباد و تنگه‌ای كه در مسیر فیروزآباد به شیراز قرار دارد، در كوه جنوبی و كنار نقش برجسته اردشیر ساسانی، آثار یك كتیبه پهلوی در 7 سطر به خط درشت و به ابعاد 50 ×80 سانتی‌متر وجود دارد كه ترجمه آن بر اساس مطالعات و پژوهشهای پرفسور هنینگ ـ استاد فقید زبان پهلوی دانشگاه لندن ـ چنین است: «این پل‌ به دستور مهرنارسه ورزگ فرمازاد برای شادی روح او به هزینه خودش ساخته شد. هر كس از این راه عبور كند، برای مهرنارسه و پسرانش به خاطر ساختن این پل‌ درود فرستد. با كمك و لطف خداوند، نادرستی و فریب در آنجا نخواهد بود». مهرنرسه یا مهرنارسه، یكی از بزرگترین فرمانداران و وزیران دوره ساسانی بود كه وزارت سه تن از پادشاهان قرن پنجم میلادی این سلسله را برعهده داشت و كارهای عمرانی بسیاری انجام داد. بقایای اندكی از پل‌ در این محل مشهود است.

 

Copy of Pool Mehrnarse-Naghsh Tajkozary Fars 00000000000000000002

پل مهر نرسه – نمای عمومی

عکس: دانشنامۀ آریانیکا

 

بر اساس بقایای موجود، پل به طول بیش از 50 متر، ظاهراً دارای یك دهانه اصلی و چند دهانه فرعی بوده است. بقایای یكی از پایه‌های پل‌ در میانه تنگه باقی مانده است. این پایه از سنگ‌های تراشیده در نمای بیرونی و از سنگ‌های لاشه و رودخانه‌ای در هسته داخلی، با ملات ساروج ساخته شده است. سنگ‌های تراشیده نمای این پایه توسط بست‌های فلزی به یكدیگر اتصال یافته است. در دوره اخیر برای به دست آوردن این قطعات فلزی، سطح پایه‌ها را در محل‌های اتصال قطعات سنگ‌ها به یكدیگر سوراخ كرده‌اند. پایه‌ها در جهت مخالف جریان آب به صورت موج‌شكن (مثلثی) ساخته شده و ضخامت آنها حدود 6 متر و طول آنها كمی بیشتر از این مقدار بوده است.

بقایای این ارتباط به شماره 90 به ثبت تاریخی رسیده است.

 

منابع

سامی، علی. «شهر باستانی گور و فیروزآباد كنونی»، هنر و مردم، ش 170-169، 1355، ص 6

دائرةالمعارف بناهای تاریخی ایران در دورۀ اسلامی، ج 4، «بناهای عام المنفعه»، به کوشش کاظم ملازاده و مریم محمدی، مؤسسۀ انتشارات سوره، 1379 ش

«گزارشهای باستان شناسی در ایران»، ترجمه سروش حبیبی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1354، ص 284