Encyclopedia

فراخوان عمومی
با عنایت به راه اندازی سایت روی خط دانشنامۀ آریانیکا به دو زبان فارسی و انگلیسی، از کلیۀ ایرانیان و دوستداران فرهنگ و هنر ایرانی تقاضا می شود در برگردان مطالب و مقالات سایت به زبان انگلیسی مسئولین آریانیکا را یاری کنند. جهت اطلاع از چگونگی دریافت مقالات و ضوابط آریانیکا در این خصوص اینجا را کلیک کنید

فهرست الفبایی

زَند وَهمن یَسن
-
زادروز پیر احمدآبادی
بارزترین ویژگی راه مصدق، در اندیشه‌های او و روش سیاسی او نهفته است‌که باعث شده در گذر سالیان دراز، راه او هنوز به‌عنوان یک راه معتبر برای نسل‌های بعدی مطرح باشد. من این اندیشه را در شخصیت ایشان با صفت‌های...
زارچ، مرکز بخش زارچ استان یزد
شهر زارچ (به سکون ر) در 15 کیلومتری باختر شهر یزد و در مرکز ایران قرار گرفته‌است. زارچ مرکز بخش زارچ است.شهر زارچ تا سال ۱۳۴۲ خورشیدی جزو نواحی روستایی به‌شمار می‌رفت و از این سال بعنوان منطقه شهری شناخته...
زاغ خالدار
زاغ‏بور
زاغی
زامیاد یشت - یشت نوزدهم
یَشت نوزدهم به نام زامیادیَشت مشهور است. زامیاد، همان زَم zam (زَم‌یَشت) به معنی »زمین« است و این ایزد موكل زمین می‌باشد. این واژه در اوستا زَم در پهلوی زَمیك و در فارسی جدید زَمی و زمین شده است. این...
زایش نمادین و کنایت‏آمیز میترا
-
زبان اوستایی
زبان اوستایی از شاخهٔ زبانهای ایرانی باستان است. نسک‌های اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان را بدین زبان نوشته اند. این زبان همریشه با سانسکریت و نزدیک به پارسی باستان می‌باشد. تنها اثر به جا مانده به آن اوستا است. از مطالعهٔ...
زبان اوستایی، خاستگاه جغرافیایی
 اوستایی به احتمال قوی از زبانهای نواحی شرقی ایران بوده و در آن دو گویش باستانی (گاهانی) و جدید می‌توان تشخیص داد. تاریخ متروک شدن زبان اوستایی بدرستی دانسته نیست. کهن‌ترین قسمت اوستا (سرودهای زردشت) محتم میان قرون ۱۰ و...
زبان ایرانیان در عهد هخامنشی
-
زبان بلوچی
بلوچی از زبان های ایرانی است که در جنوب شرقی ایران (استان سیستان و بلوچستان) و توسط قوم بلوچ تکلم می‌شود.Ω بلوچی روستای است در شهرستان چابهار ایران.Ω
زبان تالشی
تالشی نام یکی از زبان‌های ایرانی شمال غربی است و همچنین به فردی که گویشور آن زبان باشد می‌گویند. زبان تالشی از ریشه پهلوی اشکانی و هم‌ریشه با زبانهای کرانه خزر همچون گیلکی و مازندرانی است ولی با آنها تفاوتی...
زبان ترکمنی
رکمنی (خط لاتین: türkmen - سیریلیک: түркмен) زبان مردم ترکمن و زبان ملی کشور ترکمنستان است. ترکمنی از زبان‌های آلتایی واز شاخه اغوز خانواده زبان‌های ترکی است وجمعیت متکلم به این زبان در ترکمنستان و شمال شرقی ایران (درمنطقه ترکمن...
زبان خلجی
زبان خَلَجی یکی از زبان‌های آلتایی از خانواده زبان‌های ترکی است.Ωخلجی ادامه گویش ترکی باستان آرغو است.Ωخلج‌ها از آسیای میانه به سوی غرب آمدند و یکی از نخستین قبایل ترک بودند که از آمودریا گذشتند و روانه مناطق غربی شدند....
زبان عربی
بان عربی یا زبان تازی، بزرگ‌ترین عضو از شاخه زبان‌های سامی است. و با زبان‌های عبری و آرامی همخانواده‌است.این زبان دارای ۴۲ صیغه می‌باشد که ۱۴ تای ان ماضی و ۱۴ تای بعدی مضارع و ۱۴ تای بعد از آن...
زبان علمى در عهد صفوى
مطلب مهم دیگری كه در آشنایی با سطح دانش و علوم در این عهد شایسته ذكر است، زبان علمی و زبان اصلی این دوره است كه در دانشهای شرعی و مذهبی عربی بود و زبان پارسی در این مورد، عنوان...
زبان فارسی
در این دوره زبان فارسی یعنی لهجه دری كه از اواسط قرن سوم لهجه رسمی و ادبی ایران شده بود، نسبت به دوره قبل دارای اختصاصات تازه‏ایست كه به تفصیل ذیل بیان می‏كنیم:Ω1- بر اثر خروج شعر و نثر پارسی...
زبان فارسی
زبان پارسی (پارسی دری، پارسی، دری) زبانی است که در کشورهای ایران، افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان به آن سخن می‌گویند. فارسی زبان رسمی کشورهای ایران، تاجیکستان و افغانستان است. در افغانستان زبان پشتو را نیز در قانون اساسی بعنوان زبان...
زبان کردی
زبان کردی به طیفی از گویش‌هایی گفته می‌شود که کردها هم اینک با آن سخن می‌گویند. تعریف یک زبان به عنوان «کردی» همواره دستخوش عوامل غیر زبان‌شناختی به‌ویژه عوامل سیاسی، و فرهنگی است. در واقع «زبان کُردی» به مانند زبان...

تازه‌ها

برغمد، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان چوین، استان خراسان رضوی
برغمد روستایی است در شمال غربی استان خراسان رضوی که در 45 کیلومتری شمال شهرستان سبزوار  در شهرستان جوین و در مرکز دهستان پیراکوه قرار دارد.این روستا با جمعیتی بالغ بر بیش از چهار  هزار نفر بیشترین جمعیت را در...
بدرانلو، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بجنورد، استان خراسان شمالی
بدرانلو، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان بجنورد در استان خراسان شمالی ایران است.این روستا در دهستان بدرانلو قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۹۱۰ نفر (۲۶۴خانوار) بوده‌استبدرانلو در پهنه ای کوهستانی واقع شده...
شیت، از روستاهای شهرستان طارم، استان زنجان
روستای توریستی شیت یکی از روستاهای زیبای شهرستان طارم در استان زنجان می‌باشد. روستای شیت اولین روستای گردشگری  استان زنجان بوده که در دامنه کوهی بلند با ارتفاع بالغ بر 1200 متر از سطح آبهای آزاد  است که در بخش...
قره داش، از روستاهای شهرستان ماهنشان، استان زنجان
از روستاهای شهرستان ماهنشان، استان زنجان. این روستا در فاصله ۳۵ کیلومتری شهرستان ماهنشان  و ۱۶۰کیلومتری از شهر زنجان واقع است. زبان مردم این روستا ترکی است. شغل اهالی روستا کشاورزی و دامداری است و محصولات عمده آن ها گندم...
کنگربان سفلی، از روستاهای دهستان چقا نرگس بخش ماهیدشت، استان کرمانشاه
کنگربان سفلی، از روستاهای دهستان چقا نرگس بخش ماهیدشت، استان کرمانشاه. این روستا 51 خانوار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 85 جمعیت آن 240 نفر بوده است. مردم این روستا به زبان کردی کلهری تکلم می...
سورتله، از روستاهای دهستان شوئیل، بخش رحیم آباد شهرستان رودسر، استان گیلان
سورتله، از روستاهای دهستان شوئیل، بخش رحیم آباد شهرستان رودسر، استان گیلان. این روستا در فاصله 95 کیلومتری مرکز بخش واقع است. روستای سورتله از شمال به روستای توسه چالک، از جنوب به روستای وربن، از شرق به راه سران...
چشمه خانی، از روستاهای بخش خاوه شهرستان دلفان، استان لرستان
چشمه خانی (دلفان)، روستایی از توابع بخش کاکاوند شهرستان دلفان در استان لرستان ایران است. این روستا از سمت جنوب شرقی به شهرستان دلفان، از سمت جنوب به کوههای زاگرس میانی، از سمت شمال به کوههای گرین و جاده نهاوند-نورآباد...
احمد کلا، از روستاهای بزرگ و پر رونق بابل از توابع دهستان سجادرود و بخش بندپب شرقی، استان مازندران
احمدکلا یکی از روستاهای بزرگ و پر رونق بابل از توابع دهستان سجادرود و بخش بندپب شرقی است. این روستا دارای ۲۵۷ خانوار می باشد و حدود ۱۰۰۰ نفر جمعیت دارد. فاصله ی روستا تا مرکز شهرستان حدود ۲۰ کیلومتر...
درویش خیل، یکی از روستاهای منطقه مرزون آباد از بخش مرکزی شهرستان بابل، استان مازندران
درو یش خیل یکی از روستاهای منطقه مرزون آباد از بخش مرکزی شهرستان بابل است که از شرق 5 کیلومتر تا مرکز شهرستان بابل فاصله دارد. این روستا در دهستان فیضیه واقع است. 
دابودشت، از شهرهای بخش دابودشت از توابع شهرستان آمل، استان مازندران
دابودَشت از شهرهای استان مازندران در شمال ایران است. این شهر، در بخش دابودشت شهرستان آمل قرار دارد.در اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۸۴ خورشیدی روستای درویش خیل مرکز بخش دابودشت از توابع شهرستان آمل پس از تجمیع با روستاهای حلال‌خوار محله و...
گله دون، از روستاهای دهستان میاندورود از بخش مرکزی شهرستان ساری، استان مازندران
گله‌دون، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.این روستا در دهستان میاندورود کوچک قرار داشته و براساس آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفته، جمعیت آن ۱۳۹۴نفر (۳۸۱خانوار) بوده‌است.
بهادربیگ، روستایی از توابع بخش صالح آباد، شهرستان بهار، استان همدان
بهادربیگ (مالک اشتر)  از روستاهای توابع بخش صالح آباد شهرستان بهار استان تاریخی همدان است. این روستا در حدود کیلومتر 30 جاده همدان - سنندج (قروه ) قرار گرفته است. طبیعت روستا با چشم اندازهای بکر کوه و جنگل و رودخانه...
نقاباد، از روستاهای بخش کندوان، شهرستان میانه، استان آذربایجان شرقی
روستای نقاباد یکی از روستاهای زیبای بخش کندوان شهرستان میانه استان آذربایجان شرقی است. این روستا در 35 کیلومتری شمال شهر میانه در دامنه کوههای بزغوش قرار دارد و از شمال با روستای نشق، از جنوب با کسلان و ونجان،...
دهقاید، روستایی از توابع دهستان دالکی بخش مرکزی شهرستان دشتستان، استان بوشهر
روستای دهقاید از توابع دهستان دالکی بخش مرکزی شهرستان دشتستان استان بوشهر است. این روستا قدمتی حدود 500 سال دارد. دهقاید در 2 کیلومتری منطقه جمعیتی برازجان و در فاصله تقریبا 50 متری محدوده شهری برازجان واقع گردیده است که...
فیروزآباد صرصر، روستایی از توابع بخش امیرآباد ، شهر امیریه، شهرستان دامغان، استان سمنان
روستای فیروز آباد صرصر از توابع بخش امیرآباد ، شهر امیریه، شهرستان دامغان می‌باشد. فاصله آن تا مرکز شهرستان حدود ۳۰ کیلومتر است.
ملوران، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیک شهر، استان سیستان و بلوچستان
روستای ملوران در دهستان چاهان از توابع بخش مرکزی شهرستان نیک شهر و در فاصله 47 کیلومتری غربی این شهرستان قرار دارد. این روستا در طول جغرافیایی 59 درجه و 27 دقیقه و عرض جغرافیایی 26 درجه و ۳۵ دقیقه...
آذرآباد، روستایی از توابع بخش جلگه چاه هاشم شهرستان دلگان، استان سیستان و بلوچستان
روستای آذرآباد از توابع بخش جلگه چاه هاشم شهرستان دلگان است که در 100کیلومتری این شهرستان قرار دارد. این روستا نسبت به 32 پارچه آبادی و روستای اطراف حالت مرکزیت دارد. روستای آذرآباد از سمت شرق به شهرستان ایرانشهر، از...
لاجیم، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه، استان مازندران
روستای لاجیم از توابع بخش مرکزی شهرستان سوادکوه است که در 30 کیلومتری شمال شرقی پل سفید و 35 کیلومتری جنوب شرقی ساری قرار دارد. این روستا از شمال به جنگل و روستاهای ورکی، آقمشد و آمره، از شرق به...
جرمشت، روستایی در بخش سیمکان پشت پر از توابع شهرستان جهرم، استان فارس
جرمشت  در بخش سیمکان پشت پر از توابع شهرستان جهرم (استان فارس )  واقع گردیده است .که در قدیم مشتمل بر سه روستا بوده است ( جرمشت بالا  – جرمشت پایین  – قلعه نو یا قلعه گچی ) ولی اکنون...
اله چال، روستایی از دهستان لاله آباد، شهرستان بابل، استان مازندران
 روستای اله چال در۱۷ کیلومتری جنوب شهرستان بابل با جمیعت۱۰۰۵ نفر و۲۷۰ خانوار قرار گرفته است شغل عمده مردم کشاورزی واز نوع شالی می باشد البته درسالهای اخیر به علت نامناسب بودن قیمت برنج بعضی از مردم به سمت تولید...