نهضت اسحاق ترك «137 ق / 754 م«

نهضت اسحاق ترك

137 ق / 754 م

از دیگر دلاورانی كه به خونخواهی ابومسلم به پا خاست و پرچم شورش برافراشت؛ شخصی به نام «اسحاق» بود كه از پیروان و یاران ابو مسلم به شمار می‏رفت. اسحاق، پس از مرگ ابومسلم، در روستاهای ماوراء النهر، علم طغیان بر افراشت و مردم را به سوی ابومسلم فرا می‏خواند. او می‏گفت كه ابومسلم زنده و در كوههای ری زندانی است و در وقت معین باز خواهد گشت (افغانستان بعد از اسلام، عبد الحی جیبی: ص 303).

نژاد و نسب وی روشن نیست، برخی بر این باورند كه او از فرزندان «یحیی بن زید بن علی» بوده است كه دعوی امامت داشت. او از ستم و بیداد بنی امیه گریخته و در كرانه ترك می‏زیست و به همین انگیزه به اسحق ترك مشهور شد.

«بارتولد» می‏نویسد: اسحق از سوی ابومسلم كارگزاری یافت و نزد ترك ها رفت و به این انگیزه او را اسحق ترك گفتند [تاریخ سیاسی و اجتماعی آسیای مركزی تا سده 12، بارتولد: ص 38].

نویسنده «اخبار ماوراء النهر» می‏نویسد: اسحق از مردم عامی ماوراء النهر بود كه از دوستی ابومسلم سود جسته، این مذهب را پدید آورد و پیروانی نیز دور خود گرد آورد. او خود را جانشین و فرستاده زرتشت می‏نامید، می‏گفت كه زرتشت زنده است و به هنگام خود، بار دیگر پدیدار خواهد شد تا دین خود را آشكار سازد. [افغانستان بعد از اسلام، ص: 304].

از فرجام كار اسحاق ترك، آگاهی درستی در دست نیست، همین قدر معلوم است كه نهضتش به یك شورش مسلحانه بر ضد دستگاه خلافت نیانجامید.

7