شیخ علی میرزا ملقب به شیخ الملوك

شیخ علی میرزا ملقب به شیخ الملوك متولد 1210 هجری قمری در شیراز پسر نهم فتحعلی‌شاه كه مدت 26 سال[i] حاكم ملایر و تویسركان بود. در سال 1224 ق. كه به حكومت ملایر منصوب شد وزارت او را میرزا اسمعیل اشرفی ناظر سابق فتحعلی‌شاه عهده‏دار گردید. شیخ علی میرزا در جنگ روس و ایران (1243-1241ق.) مأمور جبهه قبه و بادكوبه شد و با روس‏ها مشغول به نبرد گردید ولی كاری از پیش نبرد و نتیجه‏ای حاصل نگردید و پس از فوت فتحعلی‌شاه چون از مخالفین برادرزاده خود محمدشاه بود از این لحاظ وی در جزء آن ده نفر شاهزاده‏ای كه در سال 1251 ق. در قلعه اردبیل زندانی و پس از فرار چهار نفر از آنان[ii] در سال 1253ق. از راه نقب كه به وسیله مقنی از زندان به خارج حفر شده بود و پناهنده شدن به روسیه سایر شاهزادگان كه از آن جمله شیخ علی میرزا نیز بود از اردبیل به تبریز انتقال داده شدند و در آنجا تحت نظر قرار گرفتند. شیخ‏الملوك مدت ده سال در تبریز زندانی و زیر نظر بود و در سال 1263 ق. در سن پنجاه و سه سالگی در آنجا درگذشت. مادر شیخ علی میرزا مریم بیگم خانم دختر شیخ علیخان سردار معروف زند بوده و در ایامی كه باباخان جهانبانی (فتحعلی‌شاه) ولیعهد عموی خود آغامحمدخان قاجار و استاندار فارس بود او را به ازدواج خود درآورد و شیخ‏الملوك میرزا در شیراز زاده شد. مریم خانم كه زن چهارم فتحعلی‌شاه و از زنان معقوده و بسیار خوشگل او بوده به مناسبت نام پدرش شیخ علیخان زند سپهسالار معروف كریمخان وكیل نام او را شیخ علی میرزا گذاشت و از طرف پدرش فتحعلی‌شاه ملقب به شیخ‏الملوك گردید. محمود میرزا برادر صلبی وی پسر پانزدهم فتحعلی‌شاه كه در ایام سلطنت پدر سال‏ها حاكم نهاوند بود با شیخ‏الملوك را با دختر شاه پریان رومان مانند برای او ساخت و او را از این راه خیلی مفتضح نمود و خیلی‏ها گمان كرده‏اند كه موضوع حقیقت داشته در صورتی كه حقیقتی نداشته و از ساخته‏های محمودمیرزا حاكم نهاوند بوده است.

 



[i]. از 1224 تا 1250 ﻫ . ق.

[ii]. علي نقي ميرزا ركن‏الدوله ـ امام ويردي ميرزا ايلخاني كشيكچي باشي ـ عليشاه ظل‏السلطان و نصرالله ميرزا پسر ركن‏الدوله.

 

 

منبع

بامداد، مهدی، "شرح حال رجال ایران"، انتشارات زوار، چاپ پنجم، تهران، 1378 ش.

6